Fuqarolik huquqi

Milliy xavfsizlik xizmati ustidan qayerga shikoyat qilish mumkin?

Mamlakatimizda MXX organlari faoliyati “O’zbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati to’g’risida”gi Nizomi (bundan keyin Nizom) bilan tartibga solinadi. Mazkur Nizom 1991-yil 2-noyabrda qabul qilingan.

MXX asosiy vazifalari O’zbekiston Respublikasi manfaatlari yo’lida razvedka va kontrrazvedka faoliyati bilan shug’ullanish va uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurash hisoblanadi (MXX vazifalari bilan batafsil tanishib chiqish uchun Nizomning II-bo’limiga murojaat qiling). MXX bevosita Prezidentga bo’ysunub, respublika qo’mitasining huquqlari bilan ta’minlangan.

I-bo’limning 7-bandiga ko’ra, MXX amaldagi buyruqlar va ko’rsatmalarga muvofiq, agar ular Konstitutsiyaga va qonunlarga zid bo’lmasa, operativ-qidiruv va boshqa xil xizmat faoliyatlarini amalga oshiradi. Nizomning III-bo’limi MXX organlari faoliyatining asosiy tamoyillarini belgilaydi. Unga ko’ra, MXX organlarining faoliyati qonuniylik, qonun oldida hammaning tengligi, shaxsni, uning huquqlari va erkinliklarini hurmat qilish, insonparvarlik va baynalmilallik tamoyillari asosiga quriladi (qonuniylik, qonun oldida hammaning tengligi va insonparvarlik tamoyillariga Jinoyat Kodeksining 4, 5 va 7-moddalarida ta’rif berilgan). III-bo’limning 2-bandiga ko’ra, MXX organlari o’z faoliyatini fuqarolarning huquqlari va erkinliklarig qat’iy rioya qilgan holda amalga oshiradilar.

MXX xodimlari ustidan shikoyatMXX xodimlari tomonidan sodir etilgan huquqbuzarliklar ustidan tobelik tartibida yuqori turuvchi organga, prokuraturaga yoki sudga murojaat qilish mumkin. Yuqorida ta’kidlangani kabi, MXX O’zbekiston Respublikasi Prezidentiga bo’ysungani sababli, tobelik tartibida Prezident devoniga shikoyat yuborish mumkin. Shu bilan birgan, shikoyatni prokuraturaga ham yo’llash mumkin. O’zbekiston Respublikasi “Prokuratura tog’risidagi” Qonunining 2 va 4-moddalariga binoan, prokuratura organlarining asosiy vazifalari qonun ustuvorligini ta’minlash, qonuniylikni mustahkamlash, fuqarolarning huquq hamda erkinliklarini, jamiyat va davlatning qonun bilan qo’riqlanadigan manfaatlarini, O’zbekiston Respublikasi konstitutsiyaviy tuzumini himoya qilish va huquqbuzarliklarning oldini olishdan iborat. Shu bilan birga prokuratura organlari vazirliklar, davlat qo’mitalari va boshqa davlat organlari tomonidan qonunlarning ijro etilishi va fuqarolarning huquq hamda erkinliklarini ta’minlashga qaratilgan qonunlar ijrosi ustidan nazorat qiladi. Mazkur davlat organlariga shikoyat qilish O’zbekiston Respublikasi “Fuqarolarning murojaatlari to’g’risida”gi Qonuni bilan tartibga solinadi.

Tobelik tartibida Prezident devoniga yoki prokuraturaga shikoyat qilish bilan birga fuqarolar to’g’ridan-to’g’ri sudga ham shikoyat qilishlari mumkin. Fuqarolarning o’z huquq va erkinliklarini himoya qilish uchun davlat organlarining g’ayriqonuniy xatti-harakatlari ustidan sudga shikoyat qilish huquqlari O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 44-moddasi bilan kafolatlangan. Sudga shikoyat bilan murojaat qilish tartibi esa O’zbekiston Respublikasi “Fuqarolarning huquqlari va erkinliklarini buzadigan xatti-harakatlar va qarorlar ustidan sudga shikoyat qilish to’grisida”gi Qonuni (bundan keyin Qonun) bilan tartibga solinadi. Muzkur Qonunga ko’ra, fuqarolarning davlat organlari, korxonalar, jamoat birlashmalari yoki mansabdor shaxslarning g’ayriqonuniy xatti-harakatlari bilan o’z huquqlari yoki erkinliklari buzilgan deb hisoblaganlarida shikoyat bilan sudga murojaat qilish tartibini belgilaydi.

Qonunning 2-moddasiga ko’ra, sudga shikoyat berilishiga loyiq xatti-harakatlar jumlasiga quyidagilar kiradi: (1) fuqarolarning huquqlari va erkinliklarini buzgan; (2) fuqarolarning o’z huquqlari va erkinliklarini ro’yobga chiqarishdga monelik tug’dirgan; va (3) fuqaro zimmasiga qonunga xilof ravishda qandaydir majburiyat yuklatilishiga sabab bo’lgan xatti-harakatlar kiradi.

Qonunning 6-moddasi sudga shikoyat bilan murojaat qilish muddatlarini belgilab, quyidagi muddatlarni belgilaydi:

–          Fuqaro o’z huquqlari va erkinliklari buzilganligidan xabar topgan kundan boshlab 3 oy;

–          Fuqaro yuqori turuvchi organ, mansabdor shaxsning shikoyatini qanoatlantirishni rad etish haqida yozma bildirishini olgan kundan boshlab 1 oy;

–          Agar fuqaro o’z shikoyatiga yozma javob olmagan bo’lsa, shikoyat berganidan keyin bir oy muddat o’tgan kundan boshlab 1 oy.

Shikoyat berishning uzrli sabablarga ko’ra o’tkazib yuborilgan muddati sud tomonidan tiklanishi mumkin. Qonun “uzrli sabablar” doirasiga kiradigan sabablar ro’yxatini bermaydi. Shuning uchun agar siz murojaat qilish muddatlarini o’tkazib yuborgan bo’lsangiz, shikoyat arizangizda buning sababini va suddan murojaat qilish muddatlari  o’tib ketgan bo’lsa ham shikoyatingizni qabul qilishni so’rashingiz kerak bo’ladi.

Sud shikoyatning asosliligini aniqlagach, ustidan shikoyat berilgan xatti-harakatni noqonuniy deb topadi va fuqaroning talablarini qanoatlantirish majburiyatini yuklaydi (8-modda). Sudning qonuniy kuchga kirgan qarori barcha davlat organlari  va mansabdor shaxslar uchun majburiy va uni bajarishlari shart (9-modda). Qaror bajarilganligi haqida sudga va fuqaroga sud qarori olingan kundan boshlab kechi bilan 1 oy ichida xabar qilinishi shart. “Fuqarolarning huquqlari va erkinliklarini buzadigan xatti-harakatlar va qarorlar ustidan keltirilgan shikoyatlarni sudlarda ko’rish amaliyoti to’g’risida”gi O’zbekiston Respublikasi Oliy Sudi Plenumining Qaroriga ko’ra, sud qaror bajarilishi ustidan nazorat o’rnatib, qaror bajarilmagan taqdirda tegishli chora-tadbirlar ko’rishi shart.

Mazkur Nizomdan boshqa bevosita MXX xodimlari qonunbuzarliklarini  oldini olishga qaratilgan huquqiy hujjat mavjud emas. Qo’shni davlatlarda, masalan Rossiya Federatsiyasi va Qozoqistonda, MXXga tenglashtirilgan davlat organlarining faoliyati alohida qonun bilan tartibga solinadi. Masalan, Rossiya Federatsiyasida 1995-yilda kuchga kirgan, 26 moddadan iborat bo’lgan “Rossiya Federatsiyasi Federal xavfsizlik xizmati organlari to’g’risida”gi qonuni mavjud. Federal xavfsizlik xizmati (FXX) faoliyatini tartibga soluvcha yana bir qator huquqiy hujjatlar qabul qilingan bo’lib, barchasini FXXning veb sahifasidan topish mumkin. Qozoqiston xavfsizlik xizmati organlariningorganlarining faoliyati ham qonun bilan batafsil tartibga solinadi.

Rossiya qonunchiligi

Rossiya FXX Qounining 6-moddasiga ko’ra, FXX o’z faoliyatini amalga oshirishda davlat fuqarolarning haq-huquqlari kafolatlanishini ta’minlaydi. Fuqarolarning haq-huquqlari faqatgina federal konstitutsion qonunlari va federal qonunlari bilan ruxsat etilgandandagina mumkin. FXX organli haq-huquqlarimni buzdi deb ishongan fuqarolar FXX yuqori turuvchi organlariga, prokuratura yoki sudga shikoyat qilishlari mumkin deb belgilaydi. FXX organlari tomonidan haq-huquqlari buzildi deb ishongan jismoniy va yuridik shaxslar FXXdan tushuntirishnoma (разъяснения) talab qilishga haqlilar. FXX organlari xodimlari o’z vazifalarini amalga oshirishda qilinga qonunbuzarliklar uchun jismoniy va yuridik shaxslar moddiy va ma’naviy zararni qoplash uchun kompensatsiya talab qilishga haqlilar. Kompensatsiya talab qilish tartibi ham batafsil yoritilgan.

6-moddaning oxirgi paragrafi FXX xorimlar sodir etgan qonunbuzarliklar ustidan tegishli FXX bo’limi boshlig’i, prokuror yoki sud fuqaroning haq-huquqlari tiklanishi, kompensatsiya to’lanishi va ayibdor FXX mansabdor shaxlariga qarshi chora ko’rishlari shart deb belgilangan.

Shikoyat ko’rib chiqish bilan bog’liq bo’lgan sud xarajatlari, sud shikoyatni qanoatlantishni rad etish haqida qaror chiqargan taqdirda fuqaro zimmasiga yoki sud davlat organi yoki mansabdor shaxsning xatti-harakatlarini qonuniy emas deb topgan taqdirda ular zimmasiga yuklatilishi mumkin.

41 Comments

  1. Men ham Milliy xafsizlik xizmatiga uqishga topshirmoqchi edim qayerga murojat qilishim kerak?

    • Toshkent shahrida Milliy Xavfsizlik Xizmati xodimlarini tayyorlaydigan oliy o’quv yurti bor. Shu yerga hujjat topshirib, o’qishga kirishingiz mumkin.

  2. mening yoshim 20da BC kategoriya haydovchilik guvohnomam bor, yaqinda mashinada toshkent ko’chalarida yurganimda DAN Hodimlari to’xtatib; besabab ayblov qo’yadi. bir marta tortishganimda, protokolga qimmat ayblov qo’yib pravamni olib qo’yishd. ularning maqsadi pul olish edi lekin xaqimni talab qiganim o’zimga qimmatga tushdi. ular meni yosh bola xisoblab ayblov qo’yadi xaq talashsam pratakolga yozadi. yaqinda yana shu voqea ro’y berdi. to’g’ri imonli DAN xodimlariniyam uchratganman lekin baribir ko’zi nafsi buzuqlar ularning qatorini buzib turadi. O’shalarning ustidan yozadigan bo’lsam qonun barbir ularni yonini oladi axir qarg’a qarg’ani ko’zini cho’qimaydiku. qachongacha shu xol davlatimizda davom etar ekan, bularga kimlar chora ko’radi

  3. prezident akademiyasi haqida bilmoqchiman? Kirish uchun qöyiladigan talablar haqida ma’lumot(elektron varianti)ni qayardan olaman?

    • Prezkdent akademiyasiga sizni oliwmidi. Sababi u yerga to’g’ridan to’g’ri olmidi. Iwlap yurgan, xalqi uchun jon fido qiladigan haqiqiy vatanparvarlani oliwadi. Wunda ham sizga kimdir kafil bo’liwi kerak.
      Leki bitirsez seryozna odam bo’p chiqas.

  4. Boysunda davlat katejlarida öqituvchilarni majburan ishlatishlar bölmoqda..”ishlamasang arizangni yoz”-degangaplar. Yana har bir öqituvchi 100000ming sömdan majburan tölov katej uchun.Öquvchilar darssiz qolib ketishmoqda.shu tög’rimi

  5. man vatanimga xizmat qilishni xoxliman

  6. studentman
    vaqtincha ishsizman

  7. qo’limdan ko’p ishlar keladi

  8. milliy xafsizlik xizmatida xizmat qilish uchun nima qilish kerak

  9. qayerga murojat qilish kerak.

  10. man orginga dakumen topshirgandim mandan 12ming AQSh dollr surashdi xop man bu pulni berdim berganim tug’risida dalilim bor yoshirincha siyomka qildim xali xamon ishsiz yuribman 3yil buldi manga yul kursating.

  11. Vaqtinchalik ro’yxatdan o’tmaganlik uchun talabalarga jarima solish mumkinmi ?

  12. Лар хаётидан бир лавха.
    Ходимлари одамлар хаетини саклаш, аварияни олдини олиш керак.
    Аммо уларга бошлик булган шахслар буларга умуман карамай факатгина узини молиявий яхшилаб олиш хакида кун куриб келмокда.
    Тошкент вилояти А-Олимов ГАИ бошлиги жиноятлари учун жавоб бериш урнига лавозимига тайинланган. 45йил тожик булиб, 46 йилда узини узбекман деб калбаки паспорт килган. Узини махаласини тожик миллатига мансуб одамларни ГАИ отрядига куп ишга олган. 2та отряд бошлиги паркентлик, 4та зами паркентлик. Колган халк четда колган Хозирги кунда халк пулига олинган 5 та ГАИ Лассети машинасини камаб куйган, аукционкилиб ушлаб турибди, пулини берса,беради. Хар бита Гаи ласети кунига 50тадан протокол узиши, аварияни олдини олишни урнига замларига ва отряд бошликларига уйга бориб келиши учун берган. Гаи ласети хаммаси кунига 50тадан протокол езса буладику. 3 та бошлик шофури инспектор, 5та командир отряди шофери инспектор, булла узини ишини килмасдан норасмий хайдовчи булиб юрибди, 10 та инспектор нимага ойлик олади? Буни давлат учун зарарини ким хисоблайди?
    Уни зами тоглик бола Идиров бутун инспекторлар хисобидан 2то дача курган, канакаси бу? Кариндошлари хеч жойда ишламайди улар номига килган. Хозирда кариндошлари номига балик хона очиш учун инспекторларидан пул сураб юрибди. Кадр инспектор жойини сотиб, 1 йилда шахардан уй олиб, 1та дача курди. Ким буни назорат килади? Инспекторлардан сураса бермадим дейди, куркади. Нечта текшириш булди хеч ким исботламади, хама куркади.
    Отряд командирлар радарни кунлик сотади. Протокол езмаса булади, урнига пулини берса булди. Янгийулда, Чинозда хам шунака.
    Катта бошлик ни хизматини килиб турса булди, ишни хеч ким сурамайди!
    Юкоридаги рахбарият томонидан билмаганлари учун хеч кандай чора курилмайди!
    Ахири кимдир буни назорат килиши керакку?

    Хакикат ва Адолат тарафдори!!!

  13. mening otam prizident akademyasini tugatganla lekin ishsizla ishsiz bulishlariga sabab buxoro hokimi samoyidin husenov nohaq ishdan olgan shunga hana qaytib ishga qoyish uchun qayerga murojat qilsam hozirgi hokimga xat berganla lekin haliham jabob yuq yo otam qaytib hokim bulishlari uchun pul berishkerakmi pul berishga ozgina sharoyit yetmaydi shunga nima maslahat berasila

  14. Salom. Men milliy xavfsizlik xizmatima xujjat topshirmoqchiman lekin meni dadam 1996-yil sudlanib qamoqqa olingan va 2000 yil qamoqda vafot qilganla. Eshtishim bo’yicha meni ishga olishmasmish shu to’g’rimi? Bu haqida töliqroq malumot bersangiz? Javob uchin oldindan rahmat.

  15. 1 avgust kuni Olmaliq shahridagi oliy gohga imtixon topshirish uchun bordim.Imtixon soat 10:15da boshlandi.Mxx vakillari va institut xodimlari har 3-4 daqiqada kirib chiqib yurishdilar va har xil bahonalar bilan imtixondan chetlashtirishga harakat qilishdilar har bir guruhdan kamida 6-7 abiturientlarni chetlashtirdilar meni ham chetlashtirishdi.imtixondan keyin bilsam ular har bir fakultetdan 200 abiturient chetlashtirishibdi.Imtixon bolayotgan kollejdan chiqib imtixon tugagancha kuzatdim 2-3 nafar mxx vakillari tashqariga chiqishadi kirishadi hayron b6ldim va ularni ketidan kuzatdim va borib qarasam ular ichkaridan test savollarini olib chiqib oqituvchilarga ishlatishyapti ekan.Buni k6rgan ota onalar nima qilishniyam bilmay qolishdi 6sha yerda yurgan bir ota ogilini 6qishga kirgizish haqida bir institutdagi oqituvchi bilan gaplashganini aytdi oqituvchi 5000 aqsh dollarini bersa oglini grantga kirgizishini aytibdi.

  16. assalomu aleykum. Mani mersades bens S-classim boridi. 2013 yil 12-may kuni manga gai xodimlari tel qiliwdi va gaiga mowinam bn birga keliwimni sorawdi. borganimdan song mowinangiz avaryada gumonlanip chaqirildi. ertaga opketas bugun jarima maydonida qoladi dep aytiwdi va opqoliwdi. mana xozirgi kungacha pachti 3 oy boldi hich qanaqa sababsiz mowinamni opqoyiwdi qaytarip ololmayapman. gaiga borsam MXXdan sorang db aytiwdi ular esa gaiga boring db etiwvotti. nima qili? kimga arz qilsam boladi? hich qanaqa hujjat rasmiylashtirilmagan((((((((((( haqiqat qatta???(((((

  17. Man Respublika MXX ga kirish uchun 1 yilik armiyaga ketvotudm. Kech soat 00:00 lar atrofida moshinammi farasini almashtirvotganimda bir matizda 1 ta formali 1ta grajdanski kiyim kiygan 2ta odam tushb keldi va formalisi bitta domga kirib ketti. Yonidagi sherigi oldimga kelib mani savolga tuta boshladi. Shunda man yaqinda armiyaga ketishimmi va armiyadan qaytgach MXX ga ishga kirish niyyatm borligini etm. Keyin manga sasishi boshladi. Go`yoki man MXX ning eshigini tegigayam boromasakanman. Nima shu darajada MXX ga kirish qiyinmi? Man MXX ga kirishdan maqsadm faqatgini obro etbor, mol dunyo, hammani mandan qo`rqishi uchunamas,!!! endi kim qanaqa tshunadi blmadmu, man Respublikam, Vatandoshlarim, Prezidentm uchun kerak bo`lsa Jonimmi berishga, Yurtimning tinchligi uchun o`z tinchligimdan, Ozodligi uchun o`z ozodligimdan, sokin tunimdan, borimdan, shaxsiy hayotimdanam keshishga tayyorman. Mani hichtima qziqtirmidi. faqatgina man istagan va intilgan maqsadimga yetsam bo`ldi. Maqsadm esa faqatgina bir narsa, Yurtimning, xalqimning tinchligi, Yurtimning yuksak darajalarga ko`tarilishi, Ulg`ayib kelayotgan yosh avlodning respublikamizni yuksak darajalarga ko`tara oladigan, butun dunyoni lol qoldiradigan komil insonlar bo`lib ulg`ayishlari uchun ularga barcha sharoyitlarni yaratib berish. bu sharoit albbatda tinchil va yana tinchlik. !!!!!!!!!!!!!!

  18. MXX ga ishga kirish shunchali qyinmi?

  19. men xozirda boshqa oliy uquv yurtida uqiyman tibbiyot yunalishi buyicha. agarda men mxxga xujjat topshirsam meni mxxga xozirda qabul qilishadimi

  20. Salom. Mening ismim Husanboy.1993-yilda tug’ilganman. Biz egizaklarmiz. Akam Hasanboy oilaviy sharoit tufayli chet elda. Men shu yil xarbiy xizmatga bormoqchi edim. Lekin mening bir o’zim borolmasligim, faqatgina 1 oylik xizmatga borishimni aytishdi va mendan majburiy ravishda shartnoma tuzishimni va tilxat yozib berishimni talab qilishdi. Bo’lmasa “yaroqsizlar” ro’yxatiga tushishimni aytishdi. Men majburligimdan shartnoma tuzdim. Endi mendan 2 200 000 so’m to’lov to’lashimni talab qilishyapti. Shu to’g’rimi?

  21. salom men 2013 yil ichki ishlar boshqarmasiga profilaktika inspektori lavozimiga ishga kirish uchun xujjat topshirdim menga rad javobini berishdi sababaini aytishmadi .oliy malumotliman 1 yillik xarbiy xizmatni otaganman yoshim 28 da toshkent shaxrida doimiy royxatda turaman boyim 185 ogirligim 90 xech kim sababini aytmaydi uydagilarim sudlanmagan ozim xam agar mumkin bolsa shu savolga javob bering admin

    • Assalomu aleykum men shuni xabar qilmoqchi edimki Navoiy shahridan Rassiya davlatiga yo`l olgan ,,muhojirlarni“ tekshirish paytida umuman inson huquqlarini yer bilan bitta qilishadi. Agar ,, muhojirlar“ , yani Rassiyaga yo`l olgan inson o`zi bilan ,,shur danak“ yoki kuz paytida ,,qovun“ ,,torvuz“ olsa bu mumkin emas shu yerda qoldirib ketasan deyishadi. Agar o`zingizni huquqingizni talab qilsangiz ,,Sen ko`p gapirma bo`lmasa umuman poyezdga mindirmaymiz“ deyishadi. Mening gapim kimgadir qattiq tekandir, yani ,,muhojirlar“ deganimga xafa bo`lmaylar bu publikatsiyada shunday tarzda yoziladi. MXX ni ustidan shikoyat qilish emas balki MXX ga shikoyat qilish kerak ba`zi bir organ xodimlarimiz ustidan. “Qilingan xatolar uchun uzr“

  22. MXX ga ishga kirishga tibbiy ko’rikdan o’tayotib lordan besabab qaytarishdi va so’rasam sani delen yopildi diyishdi yana qaytadan tibbiy ko’rikdan o’tsam bo’ladimi nima tibbiy ko’rikdan o’tish shunchali chuqur o’tkaziladimi davolanish xaqida xam xechnima demasdan qaytarvorishdi dakumentlarim kadrimda qoldi yana qaytadan kirishga xarakat qisam bo’ladimi savol jovopdan o’taganman sudlanganla yo’q bir yillik muddatli xarbiy xizmatni tugatganman xozirgacha ishsizman…

  23. vatan mukaddas maskan

  24. XUDOGA SHUKR YURTIMIZ TINCH !

  25. manga maqolalarni e mailimga yuborasizlarmi

    • Jasur, e-mailingiz obunachilar qatoriga qo’shildi. Har hafta saytimiz yangiliklarini sizga yuborib turamiz.

  26. фаридун

    manga maqolalarni e mailimga yuborasizlarmi

  27. Men hozirgi kunda oliygohda 2- kursda o’qiyman 1-yillik muddatli xizmatni o’taganman o’qish paytida MXX ga hujjat tayyorlab ishga kirishga harakat qilsam bo’ladimi ?????Javob uchun oldindan tashakkur.

  28. Salom. Mani bir dustim mxx.ga ishga kirmoqchi edi. Oliy malumotle ish staji xam bor. Lekin taqdir taqazosi b.n qonuniy ravishda chet elga ishlash uchun keldi va 1.5 yildan sung qaytib ketdi. Xozirda mxx.ga xujjat topshirsa buladimi chet elga chiqqan shaxsla

  29. Assalomu alaykum men shu yil instutni tugatim milliy xafsizlik xizmatiga dokument topshiraman deb borgandim ular kyinroq kelishimni aytishdi o’qishni tugatib o’z soxangizda biroz ishlang dedi lekin kursdoshim iwga kirdi nma mxx ga ishga kirish uchun ham pora beriladimi iltimos shu haqda kengroq ma’lumot bersangiz rahmat!

  30. man 28 yoshtaman MXX GA ISHGA KIRMOQCHIMAN MALUMOTIM O’RTA bir yillik armiyada xizmat qiganman ishga yoki o’qishga kirish imkonyatim bormi ? javob uchun oldindan raxmat

  31. Asalomu alaykum milliy xafsizlik xizmati xodimlari meni savolim quyidagilardan iborat.
    1) men 1 odamni sizlarning ishxonangizda haqiqatdan ishlash yoki ishlamasligini bilish uchun kimga murojat qilishim kerek.?

    • Nodirjon,

      Tashabbus bu savolingizga javob bera olmaydi. Mazkur savol bilan Milliy Xavfsizlik Xizmati tashkilotining o’ziga bog’laning. Mazkur tashkilot bilan bizning hech qanday aloqamiz yo’q.