Jinoyat va ma'muriy huquq

Ayol kishini haqorat qilganlik uchun qanday jazo bor?

Savol: Ayol kishini chidab bo’lmas darajada so’kib, haqorat qilganlik uchun qanday jazo bor?

Javob: O’zbekiston Respublikasi ma’muriy va jinoiy javobgarlik to’grisidagi qonunchiligi haqorat qilish uchun javobgarlik belgilaydi. Jumladan, Ma’muriy javobgarlik to’g’risidagi Kodeksining 41-moddasiga ko’ra, haqorat qilish, ya’ni shaxsning sha’ni va qadr-qimmatini qasddan kamsitish – eng kam ish haqining 20 baravaridan 40 baravarigacha miqdorda jarima solishga asos bo’ladi.

O’zbekiston Respublikasi Jinoyat Kodeksining 140-moddasiga ko’ra esa, haqorat qilish, ya’ni shaxsning sha’ni va qadr-qimmatini beodoblik bilan qasddan tahqirlash, basharti, shunday harakatlar uchun ma’muriy jazo qo’llanilgandan keyin sodir etilgan bo’lsa, – eng kam oylik ish haqining 200 baravarigacha miqdorda jarima yoki 1 yilgacha axloq tuzatish ishlari bilan jazolanadi.

Fikrimizcha, haqorat qilgan shaxsni Jinoyat Kodeksining 141-moddasida nazarda tutilgan “Fuqarolarning teng huquqliligini buzish” jinoyatida ham ayiblash mumkin. Mazkur moddaga ko’ra, “jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, e’tiqodi, shaxsiy yoki ijtimoiy mavqeidan qat’i nazar, fuqarolarning huquqlarini bevosita yoki bilvosita buzish yoki cheklash yoxud fuqarolarga bevosita yoki bilvosita afzalliklar berish – eng kam oylik ish haqining 50 baravarigacha miqdorda jarima yoki 3 yilgacha muayyan huquqdan mahrum qilish yoxud 2 yilgacha axloq tuzatish ishlari bilan jazolanad”.

141-modda bevosita haqorat qilish haqida bo’lmasa ham, “ayol kishini chidab bo’lmas darajada so’kish” kabi haqoratni ayol kishini jinsi tufayli bilvosita teng huquqliligini buzish deb ta’riflash mumkin.

4 Comments

  1. Maqola juda yaxshi yozilibdi.
    Faqat qushimcha tarzida bir-ikki jihat haqida fikr bildirmoqchi edim.
    Maqola matnida:
    141-modda bevosita haqorat qilish haqida bo’lmasa ham, “ayol kishini chidab bo’lmas darajada so’kish” kabi haqoratni ayol kishini jinsi tufayli bilvosita teng huquqliligini buzish deb ta’riflash mumkin.”
    deb yozilibdi.

    Menimcha bu fikr unchalik ham tugri emas. Chunki 141-modda umuman boshqa tarkibdagi jinoyat haqidadir. Shuning uchun ayol kishini so`kishni MJTK 41-moddasi va JK 140-moddasi doirasida kvalifikatsiya qilish tugriroq buladi.

    Lekin maqola muallifining ushbu fikrini esa, qushimcha ma`lumot tarzida qabul qilgan yaxshi. Ya`ni ayol kishini so`kish hatti-harakati qanday hollarda yuzaga kelishi mumkinligini bir fikrlab ko`rilganda JKning 141-moddasini ham misol qilib keltirish mumkin.

    Lekin yurisprudensiyaning umumiy qoidasiga ko`ra, jinoyat huquqi masalalarida – jinoiy jazolanadigan ijtimoiy xavfli qilmishning faqat Jinoyat qonuni bilangina o`rnatilishi tamoyilidan kelib chiqqadigan bo`lsak, JK moddalarini sharhlashda juda ehtiyotkorlik va iloji boricha tegishli moddaning dispozitiv qismidan tashqariga chiqmaslikka harakat qilish talab etiladi.

    shuning uchun ham, maqolada keltirilgan “141-modda bevosita haqorat qilish haqida bo’lmasa ham, “ayol kishini chidab bo’lmas darajada so’kish” kabi haqoratni ayol kishini jinsi tufayli bilvosita teng huquqliligini buzish deb ta’riflash mumkin.”

    deb aytishda yana bir bor yaxshilab uylab kurish afzaldir.

  2. Haqorat qilingan shaxslar qayerga murojat qiladilar.

    • Abduraxim,
      Siz haqorat qilgan shaxs ishlaydigan idoraning yuqori turuvchi organlariga, prokuraturaga yoki o’zingiz yashab turgan tuman yoki shahar sudiga murojaat qilishingiz mumkin.

  3. Salom. Odnoklassniki.ru ga qoyilgan fotosurat qaysi abonent tomonidan qoyilganini bilish umkoniyati bormi?